Câu chuyện này kể về ngôi làng La Paz từng tràn ngập tiếng hát, rồi dần rơi vào sự im lặng tuyệt đối khi con người tìm cách áp đặt trật tự bằng những luật lệ hà khắc. Thông qua hành trình kiên định của một chú gà trống nhỏ dám cất tiếng hát dù bị tước đi tất cả, cuốn sách gửi gắm thông điệp sâu sắc về quyền được lên tiếng, về tự do tinh thần và sức mạnh bền bỉ của một “bài ca” không thể bị dập tắt. Đây là một câu chuyện nhẹ nhàng, giàu hình ảnh, phù hợp cho cả trẻ em lẫn người lớn, khiến người đọc suy ngẫm về giá trị của sự đa dạng, lòng dũng cảm và tiếng nói cá nhân trong cộng đồng.
Cuốn sách này kể lại một câu chuyện ngụ ngôn sinh động, giàu nhịp điệu và cảm xúc, xoay quanh một ngôi làng đặc biệt mang tên La Paz – nơi mà âm thanh và tiếng hát là một phần không thể tách rời của cuộc sống.
Ngày xưa, La Paz là một ngôi làng lúc nào cũng vang lên tiếng ca. Từ sáng đến tối, khắp các con phố đều tràn ngập âm thanh: chó sủa, các bà mẹ ru con, động cơ xe rì rầm, đài phun nước róc rách, và cả những người dân vừa tắm vừa ngân nga hát. Mỗi người, mỗi vật dường như đều có một bài ca của riêng mình. Chính vì vậy, La Paz trở thành một nơi cực kỳ ồn ào. Người ta khó mà nghe rõ nhau, khó ngủ ngon, và thậm chí khó suy nghĩ. Không ai biết phải làm gì để thay đổi tình trạng đó.
Cuối cùng, dân làng quyết định sa thải vị thị trưởng đương nhiệm. Nhưng rồi La Paz vẫn ồn ào như thế, chỉ khác là… không còn thị trưởng. Vì vậy, họ tổ chức bầu cử. Trong số các ứng cử viên, chỉ có Don Pepe hứa hẹn mang lại “sự yên tĩnh và trật tự”. Lời hứa ấy đánh trúng mong muốn của đám đông, và Don Pepe thắng cử một cách áp đảo.
Ngay ngày hôm sau, một tấm bảng luật rất lịch sự được treo ở quảng trường: Cấm hát to nơi công cộng. Mọi người bắt đầu cảm thấy dễ chịu hơn. Nhưng chẳng bao lâu, các luật khác nối tiếp xuất hiện: Cấm hát to trong nhà. Rồi Cấm hát to. Rồi Cấm hát. Cuối cùng là những mệnh lệnh gắt gỏng yêu cầu im lặng tuyệt đối. Dần dần, ngôi làng từng ồn ào nhất trở nên yên lặng đến đáng sợ, im lìm như một ngôi mộ. Những chiếc ấm nước cũng không dám huýt sáo khi sôi. Một số người không chịu nổi đã bỏ đi, vừa đi vừa hát thật to. Những người ở lại thì học cách ngân nga khe khẽ. Còn nhiều người khác chỉ thấy nhẹ nhõm vì cuối cùng cũng được ngủ ngon suốt đêm.
Bảy năm trôi qua trong sự tĩnh lặng ấy.
Một buổi tối nọ, một chú gà trống nhỏ lanh lợi cùng gia đình lang thang đến La Paz và đậu trên một cây xoài thơm ngát. Sáng hôm sau, chú gà con thức dậy và làm đúng điều mà gà trống sinh ra để làm: cất tiếng gáy vang trời. Trớ trêu thay, cây xoài đó lại mọc ngay dưới cửa sổ của thị trưởng Don Pepe.
Don Pepe nổi giận, quát lớn rằng hát – hay gáy – là phạm luật. Nhưng chú gà trống vui tính cho rằng đó là một luật thật ngớ ngẩn. Mùi hương ngọt ngào của cây xoài khiến chú không thể không cất tiếng hát. Don Pepe tức tối chặt cây xoài, nghĩ rằng như vậy chú gà sẽ im lặng. Nhưng chú chỉ nói rằng có thể mình sẽ hát một bài buồn hơn, song vẫn sẽ hát.
Thị trưởng tiếp tục tước đi từng thứ một: nhốt chú vào lồng, tách khỏi vợ con, không cho ăn ngô, rồi thậm chí che kín lồng để chú không thấy ánh mặt trời. Mỗi lần như vậy, chú gà trống đều thừa nhận rằng bài hát của mình có thể trở nên cô đơn hơn, đói hơn, tối tăm hơn – nhưng chú vẫn hát. Bởi theo chú, chừng nào mặt trời còn có thể tỏa sáng giữa bao rắc rối của thế gian, thì không có lý do gì để ngừng ca hát.
Tiếng gáy của chú vang vọng khắp những con phố im lặng của La Paz, khơi dậy trong lòng người dân nỗi nhớ về một thời mà mọi người, mọi vật đều có tiếng hát riêng. Người dân bắt đầu tụ tập trước nhà Don Pepe, lặng lẽ lắng nghe.
Trong cơn tuyệt vọng, Don Pepe cầu xin chú gà dừng hát và hứa sẽ thả tự do. Chú gà nói rằng mình hát cho những người không dám hát, hoặc đã quên cách hát. Và nếu phải hát thay cho họ, chú không thể im lặng được. Don Pepe dọa sẽ giết chú, tin rằng gà chết thì không thể hát. Chú gà thừa nhận rằng gà chết thì không hát được, nhưng một bài ca thì lớn hơn một con gà nhỏ, mạnh hơn một thị trưởng bắt nạt, và sẽ không bao giờ chết chừng nào còn có người cất tiếng hát.
Và quả thật, đã có.
Cuối cùng, La Paz lại trở thành một ngôi làng nơi tiếng hát vang lên từ sáng đến tối. Nó lại ồn ào, rất ồn ào – và lần này, đó chính xác là điều mà mọi người đều mong muốn.
Câu chuyện khép lại như một lời nhắc nhở dịu dàng nhưng mạnh mẽ về tự do, về tiếng nói cá nhân, và về sức mạnh của âm nhạc, của sự cất tiếng, ngay cả khi chỉ bắt đầu từ một chú gà trống nhỏ bé.
Dưới đây là bản gốc tiếng Anh được thể hiện bởi giọng đọc của Anna Sawai.
Gợi ý tương tác sau khi đọc
Sau khi đọc xong câu chuyện, phụ huynh có thể cùng con trò chuyện và chơi những hoạt động đơn giản để giúp con nhớ nội dung và hiểu ý nghĩa sâu hơn. Hãy hỏi con: Vì sao dân làng La Paz lại muốn im lặng? Điều gì xảy ra khi không ai được hát nữa? Có thể cùng con kể lại câu chuyện theo thứ tự, xem con nhớ được những việc Don Pepe đã làm để ngăn tiếng hát của chú gà trống. Phụ huynh cũng có thể gợi ý con vẽ một bức tranh về cảnh làng La Paz trước và sau khi tiếng hát quay trở lại, hoặc cùng nhau nghĩ ra một “bài hát vui” mà con sẽ hát nếu là chú gà trống trong câu chuyện. Cuối cùng, hãy hỏi con: Nếu không được nói hay hát điều mình nghĩ, con sẽ cảm thấy thế nào? để giúp con hiểu rằng mỗi người đều cần được cất tiếng và tôn trọng tiếng nói của mình cũng như của người khác.