Câu chuyện kể về một cậu bé tên Nicholas bất ngờ bị hoán đổi thân xác với chú mèo cưng của mình sau một sự cố kỳ lạ trong đêm. Trong một ngày làm mèo, Nicholas trải nghiệm cuộc sống hoàn toàn khác: tự do nhưng đầy va chạm, vui vẻ nhưng cũng không ít khó khăn. Qua hành trình ấy, cậu dần hiểu hơn thế giới của loài vật, cảm nhận sâu sắc tình cảm gia đình và nhận ra rằng mỗi vị trí trong cuộc sống đều có những thử thách riêng. Câu chuyện nhẹ nhàng, hài hước nhưng giàu ý nghĩa, giúp người đọc suy ngẫm về sự cảm thông, trách nhiệm và cách nhìn mọi việc từ góc độ của người khác.
Câu chuyện xoay quanh một cậu bé tên Nicholas, bắt đầu bằng một sự việc kỳ lạ xảy ra vào ban đêm. Khi Nicholas đang ngủ say, một bà lão đội chiếc mũ nhọn bất ngờ chui qua cửa sổ phòng cậu. Bà vung cây chổi, lẩm nhẩm vài câu khó hiểu rồi biến mất ngay, không lời chào tạm biệt. Nicholas chưa kịp hiểu chuyện gì thì đã bị đánh thức bởi giọng mẹ gọi đi học như mọi ngày. Cậu nghĩ đó chỉ là một giấc mơ kỳ quặc.
Buổi sáng diễn ra bình thường: mẹ thúc giục Nicholas dậy, kéo cậu vào nhà tắm, bắt thay quần áo, ăn sáng vội vàng rồi lôi ra bến xe buýt trong tâm trạng cáu giận. Nicholas có cảm giác rất lạ, như thể cậu vừa đi đâu đó nhưng vẫn đang ở đây. Trong lúc bối rối, cậu vô thức đưa tay lên… kéo râu.
Râu ư?
Hoảng hốt, Nicholas lao vào phòng tắm soi gương và chết lặng. Trong gương không phải là khuôn mặt quen thuộc của cậu, mà là con mèo Leonardo – con mèo trong nhà. Nhưng điều kỳ lạ hơn là, dù hình dáng là mèo, ý thức bên trong lại hoàn toàn là Nicholas. Cậu nhận ra mình đã bị biến thành mèo.
Sau phút hoảng loạn, Nicholas cố trấn tĩnh và suy nghĩ. Cậu ngồi lên ghế, định tìm cách hiểu chuyện gì đang xảy ra thì… ngủ thiếp đi. Khi tỉnh dậy, cậu bắt đầu thấy việc làm mèo cũng không đến nỗi tệ. Ít nhất, cậu không phải đi học. Nicholas thử nhảy lên bàn, rồi leo lên nóc tủ – những việc mà trước đây cậu không bao giờ làm được. Cảm giác thật thú vị, cho đến khi cậu nhảy hỏng và bị mẹ ném thẳng ra khỏi nhà như một con mèo nghịch ngợm.
Lang thang ngoài vườn, Nicholas gặp Gioconda, con mèo nhà hàng xóm, và bị nó liếm đầy mặt khiến cậu phát khiếp. Cậu tiếp tục đi dạo và nằm dài trên bức tường gạch ấm áp. Khi đến gần khu vườn của cô Thomson, Nicholas chợt nhớ ra: chính cô đã tặng Leonardo cho cậu khi nó còn nhỏ, và Leonardo là con của mèo Heloise. Vậy nếu bây giờ cậu là mèo, liệu Heloise có phải là “mẹ” của cậu không? Nicholas thử cất tiếng chào, nhưng Heloise hoàn toàn phớt lờ.
Chuyến phiêu lưu tiếp tục trở nên rắc rối khi Nicholas gặp ba con mèo dữ tợn chiếm bức tường làm lãnh địa. Cậu lịch sự xin đi qua, nhưng chưa kịp nói hết câu thì đã bị chúng tấn công. Một trận ẩu đả mèo nổ ra cho đến khi tất cả lăn khỏi tường. Đúng lúc đó, Bernard – con chó nhà ông Stone – lao tới sủa ầm ĩ, khiến đám mèo bỏ chạy. Nicholas kịp cảm ơn Bernard, nhưng ngay sau đó lại bị chính Bernard đuổi đi, vì dĩ nhiên nó không nhận ra cậu.
Qua những chuyện ấy, Nicholas dần hiểu rằng thế giới của mèo cũng phức tạp và khắc nghiệt không kém con người.
Khi trở về nhà, Nicholas nghe thấy tiếng cào cửa. Trước mặt cậu là “Nicholas” – tức là cơ thể của cậu, nhưng bên trong dường như là Leonardo. Cậu bé-mèo này cư xử vô cùng kỳ quặc: cào ngứa, tấn công giày dép, liếm áo len, mài móng, mê mẩn bể cá, rồi chui vào thùng cát và nằm sưởi bên lò sưởi. Cậu ta hoàn toàn không thích Nicholas (đang ở hình dạng mèo).
Mẹ Nicholas nhanh chóng nhận ra con trai mình có gì đó rất không ổn và lo lắng gọi bác sĩ. Bác sĩ Wire trấn an rằng Nicholas chỉ quá mệt và cần đi ngủ sớm. Dù vậy, người mẹ vẫn ôm chặt con suốt buổi tối. Nhìn cảnh đó, Nicholas cảm thấy thương cả mẹ lẫn Leonardo. Cậu trèo lên người Leonardo-trong-hình-dáng-cậu, vuốt ve má nó, và nó kêu rù rù. Mẹ cũng nhẹ nhàng vuốt ve Nicholas – con mèo – và cậu cũng kêu rù rù đáp lại.
Đêm đó, bà lão đội mũ nhọn lại xuất hiện qua cửa sổ. Bà xin lỗi vì đã đến nhầm địa chỉ, lại vung chổi, nói vài câu thần chú rồi biến mất. Sáng hôm sau, mọi thứ trở lại bình thường. Nicholas tỉnh dậy trong cơ thể của chính mình, đúng lúc mẹ gọi đi học.
Câu chuyện khép lại bằng một chi tiết hài hước: ở trường, thầy McGough bỗng ngồi lên bàn, gãi ngứa, liếm áo và ngủ gật suốt tiết học – như thể phép thuật vẫn còn dư âm đâu đó.
Dưới đây là bản gốc tiếng Anh được thể hiện bởi giọng đọc của Elijah Wood.
Gợi ý tương tác sau khi đọc
Sau khi đọc xong câu chuyện, phụ huynh có thể cùng con trò chuyện và chơi một số hoạt động nhỏ để giúp con ghi nhớ nội dung và hiểu ý nghĩa sâu hơn. Hãy hỏi con: Nếu con bỗng nhiên biến thành mèo như Nicholas, con sẽ làm gì đầu tiên? Con thấy làm mèo có vui không, vì sao? Phụ huynh cũng có thể cùng con kể lại một ngày của Nicholas khi làm mèo, hoặc đóng vai đổi chỗ cho nhau để thử nhìn mọi việc từ góc nhìn khác. Ngoài ra, hãy gợi mở cho con suy nghĩ về câu hỏi: Con học được điều gì từ việc Nicholas trải nghiệm cuộc sống của mèo? Qua đó, trẻ sẽ hiểu hơn về sự cảm thông, biết trân trọng cuộc sống của mình và học cách quan tâm đến người khác cũng như các loài vật xung quanh.